Design4 min lezen

UX vs UI design: wat is het verschil?

Ontdek het verschil tussen UX- en UI-design aan de hand van een digitaal product en leer wanneer beide disciplines waarde toevoegen.

Stel je twee apps voor waarmee je afspraken kunt plannen. De eerste ziet er tot in de puntjes verzorgd uit, maar klanten moeten de helpdesk bellen zodra ze een afspraak willen wijzigen. Met de tweede kan dat binnen enkele seconden, maar de labels zijn onduidelijk en de bedieningselementen moeilijk van elkaar te onderscheiden. Geen van beide is een goed digitaal product.

Dit voorbeeld laat zien wat het verschil is tussen user experience (UX) en user interface (UI) design, en waarom het resultaat kan tegenvallen wanneer we ze als afzonderlijke fases behandelen.

UX-design gaat over de ervaring van het bereiken van een doel, inclusief de onderliggende klantreis, de context en de manier waarop een dienst reageert. UI-design richt zich op de interface waarmee mensen die ervaring beleven: de informatiehiërarchie, visuele taal, bediening, statussen en feedback. De verantwoordelijkheden overlappen; de kwaliteit van de een hangt af van de ander.

UX: begrijp de taak voordat je het scherm ontwerpt.

Een team dat de afsprakenervaring wil verbeteren, moet eerst onderzoeken waarom mensen afspraken wijzigen en welke informatie ze nodig hebben. Weten ze waar hun bestaande afspraak te vinden is? Zien ze of er kosten aan een wijziging verbonden zijn? Mag iedereen een afspraak verplaatsen? Wat als de beschikbaarheid verandert terwijl iemand een nieuw tijdstip kiest?

UX-beslissingen bepalen hoe de dienst werkt: hoe mensen hun afspraak vinden, welke opties ze hebben, welke informatie wordt uitgevraagd en of ze verder kunnen wanneer iets misgaat. Onderzoek, journey mapping en gebruikerstests maken duidelijk welke keuzes onderbouwd zijn en welke aannames nog getoetst moeten worden.

UI: maak die beslissingen begrijpelijk.

Zodra de mogelijkheden voor een afspraak vaststaan, maakt de interface ze bruikbaar. Beschikbare en niet-beschikbare tijdstippen moeten ook zonder kleur te onderscheiden zijn. Het gekozen tijdstip moet duidelijk herkenbaar zijn. De primaire actie moet duidelijk maken wat er gebeurt, en de interface laat zien wanneer een verzoek wordt verwerkt of mislukt.

Dat zijn niet alleen esthetische keuzes. Visuele hiërarchie vertelt mensen welke informatie als eerste belangrijk is. Een goed ontworpen bedieningselement maakt duidelijk hoe het werkt. Typografie en witruimte helpen om de relatie tussen opties te begrijpen. UI is de visuele en interactieve vertaling van de onderliggende productbeslissingen.

Eén voorbeeld, bekeken vanuit beide disciplines.

Neem vier momenten in het verplaatsen van een afspraak:

  • De afspraak vinden: UX bepaalt of bestaande afspraken vindbaar zijn; UI maakt het toegangspunt zichtbaar en herkenbaar.
  • Een nieuw tijdstip kiezen: UX bepaalt of een kalender, lijst of andere opzet past bij de behoeften en beschikbaarheid; UI maakt beschikbare data, selectie, focus en feedback duidelijk.
  • De wijziging bevestigen: UX stelt vast wat bevestigd moet worden, inclusief kosten of gevolgen; UI presenteert die informatie met een duidelijke hiërarchie en een passend actielabel.
  • Herstellen na een fout: UX biedt een alternatief als het gekozen tijdstip niet meer beschikbaar is; UI legt uit wat er is gebeurd en maakt de volgende stap vindbaar, zonder relevante informatie te verliezen.

Tests met de uiteindelijke ervaring kunnen beide soorten problemen blootleggen. Als mensen hun afspraak niet vinden, ligt het mogelijk aan de informatiearchitectuur. Vinden ze die wel, maar herkennen ze de wijzigingsknop niet, dan schiet de interface mogelijk tekort. Soms moet beide worden verbeterd.

Heb je UX-design of UI-design nodig?

Dat hangt af van de volwassenheid van het product en de oorzaak van het probleem. Een nieuw product met een onzekere propositie vereist discovery en experimenten. Een bestaande dienst met terugkerende fouten kan baat hebben bij analyse van de klantreis en betere interacties. Een product met gevalideerde workflows maar inconsistente schermen heeft mogelijk een sterkere visuele taal en een componentensysteem nodig.

Wanneer het probleem duidelijk is, kies je een aanpak op basis van risico. Test de belangrijkste klantreis met representatieve gebruikers, inspecteer fout- en laadstatussen en controleer de toegankelijkheid met toetsenbord en ondersteunende technologie. Verbeter vervolgens de onderdelen die uit het onderzoek zwak blijken. Vraag mensen niet alleen welke vormgeving ze mooier vinden, maar laat ze een realistische taak voltooien.

Lees meer over de rol van deze disciplines in de samenwerking met een product design agency.

Ontwerp de ervaring als één geheel.

Bij Dutch Lion geloven we dat het onderscheid nuttig is wanneer het verantwoordelijkheden verduidelijkt, maar niet wanneer het een grens wordt. Een product designer moet begrijpen hoe beslissingen over informatie, lay-out, interactie en technologie elkaar beïnvloeden.

De beste interface is niet alleen de interface die mensen bewonderen. Het is de interface waarmee zij hun doel bereiken, met vertrouwen en zo min mogelijk onnodige moeite.

Ontdek de expertise van Dutch Lion op het gebied van UX/UI en product design.

Bronnen en verder lezen